Haberler
Yurtdışına taşınmanın 3 yolu beni daha iyi bir ses tasarımcısı yaptı
Podcast sektörü bir çok yönüyle gelişmeye devam ediyor. Elbette bu sektörde çalışan, üreten kurumların, profesyonellerin sayısı da artıyor. Pacific Content’ten Ryan Calerke’ın yaklaşık 5 ay süren podcasting deneyimi ise oldukça dikkat çekici. Dijital bir göçebe olarak podcasting hayatını yazan Ryan Calarke’nın deneyimi belki sizin için de ışık tutabilir ya da esin kaynağı olabilir.
Hepimiz popüler bir deyişi duyduk, “bir resim 1000 kelimeye bedeldir”. Yine de bir ses klibinin değeri nedir?
Bir dakikanızı ayırın ve bu klibi dinleyin.
Zihninizde ne algıladınız?
Anlamadığınız (belki de anlarsınız) güzel bir dilde şarkı söyleyen birini duyarsınız. Arka planda yankılanan bir alanda konuşan insanları duyarsınız. Kendinize aşağıdaki gibi temel sorular sordunuz mu:
“Bu nerede?”
“Kim şarkı söylüyor?”
“Bu bir konser mi yoksa sokak performansı mı?”
Bunlar bir proje üzerinde çalışmaya başladığımda kendime sorduğum türden sorular. Doğru bir sahne oluşturmak veya bir anlatı hikayesi anlatmak için bireysel ses öğelerini nasıl birleştirebilir, kaydedebilir, değiştirebilir ve ayarlayabilirim? Bu süreç, seyahate dahil olduğunuzda tamamen değişir ve genişler.
Bu ses klibinin sonunda bir sonuca varabildiniz mi? “Bir açık hava konseri” veya “bir şehirde sokak sanatçısı” demiş olabilirsiniz.
Bu kaydedildiği sırada, bu basit ama güzel ses klibinin yolculuğumun başlangıç noktası olacağını bilmiyordum. Bu, Avrupa turumun ses tasarımına yaklaşımımı nasıl değiştirdiğinin ve hayatımın geri kalanını nasıl etkilediğinin bir açıklaması.
Abartmana gerek yok
Dinlediğiniz ses klibine geri dönelim. Şu ana kadar yazdığım her şeye dayanarak, sahnenin nerede geçtiği sizin için açık olabilir. Acı verici bir şekilde açık olduğunu düşündüm. Ta ki bu kaydı ülke dışında olduğumu bilmeyen bazı arkadaşlara gönderene kadardı. “Omg şunu kontrol et” gönderdim ve açık olduğu için açıklamadım, değil mi!?
Yanıtlar aşağıdaki gibidir:
Arkadaş 1: WOW Toronto’nun neresinde burası?
Arkadaş 2: Eyy sonunda Avrupa’ya gittin
Arkadaş 3: Güzel! Montreal?
Arkadaş 4: lmao oynamadım
Tamam, dördüncü arkadaşı dahil etmem gerekmiyordu ama bunun bazı şeyleri canlandırabileceğini düşündüm. Bütün bu cevaplar beni eşit derecede rahatsız etti. Neden Toronto, Montreal ve GENEL Avrupa’yı alıyordum? Açıkça Paris’te Notre Dame’ın önünde. Neden kimse bunu anlamadı? Belli, değil mi?
Paris’te olduğumu bilen daha fazla arkadaşımla paylaştım. Cevapları aşağı yukarı ikinci arkadaşımınkine benziyordu. Hatta bir barda rastgele insanlarla paylaşacak kadar ileri gittim. Bu blogdaki herhangi birinin şimdiye kadar verdiği en akıllıca karar olmayabilir. Cevapları hakkında yazmaya bile değmez.
Arkadaşlarımın neden bilmediğini ve senin de neden bilmediğini şimdi anlıyorum (ama yaptıysan – altın yıldız!). O zamanlar benim haberim yoktu, bu 1 dakika 16 saniyelik ses klibindeki hiçbir şey Paris hakkında Fransızca olmasının yanı sıra HERHANGİ BİR ayrıntı vermiyor. Buna rağmen, şarkıcı sonunda “Teşekkürler” diyor; Paris’in ünlü bir katedralin önünde çığlık atıyor değil. O ZAMAN BİLE, Fransızca olduğunu bile söyleyemeyebilirsiniz.
Bir ses tasarımcısı olarak biraz utandım, sonuçta, işitsel sahneler oluşturmak benim işim ve arkadaşlarımın bu belirsiz (ama çarpıcı) ses klibinin tam olarak nerede kaydedildiğini bildiğini varsaydım.
Utancım yatıştıktan sonra, Paris’e daha çok benzetecek şeyler bulmaya çalıştım. “Belki arka planda bir siren gerekiyordu, orası Paris! Ben de yapabilirim… umm…”
“Bu sesi nasıl daha fazla Paris yapabilirim” düşüncelerimin durduğu nokta. Bu klibin güzelliğinden uzaklaşmadan, bu sese Paris gibi hissettirecek hiçbir şey eklenemez gibi hissettim. Söyleyebileceğim tek şey, “Hey şu şarkıya bir bakın, birinin Notre Dame’ın önünde performans sergilediğini duydum” oldu.
Ses tasarımı çalışmamla korelasyon basitti. Bu ses bir podcast’te kullanılıyorsa, basit bir “Paris’te Notre Dame’ın önünde duruyordum” ve yukarıda kullanılan sesle nerede olduğunuzu anında anlardınız. Bir ses ortamını tanımlamaya yardımcı olmak için anlatı yazımı kullanımının “tembel ses tasarımı” olarak karşımıza çıkabileceğini düşünebiliriz, ancak bu her zaman böyle değildir. Bazen bir sunucudan veya misafirden gelen biraz ekstra bağlam, aşırı karmaşık ses tasarımı oluşturmadan sahnedeki seslerin parlamasını sağlar. Bu teori bir sonraki noktamla el ele gidiyor.
Hiçbir iki ses birbirine benzemez
Lizbon’da akşam geç oldu ve dairemde sağlam bir tasarım karışımı üzerinde çalışıyordum. Nisan ayının ortasıydı ve üst üste beşinci gün yağmur yağıyordu. Lizbon, sıcağı ve güneş ışığı ile tanınan bir şehir, ancak alışılmadık bir hava döneminde orada olduğumu fark ettim. İki ay boyunca neredeyse her gün yağmur yağdı. O zamana kadar Lizbon’da geçirdiğim zamanın çoğu sadece yağmurdu. Yağmurdan bıktım ve yoruldum. Arka plan gürültüsü gibi ayarladım. Bu, her şeyi daha da ironik kılıyor çünkü en iyi ses keşiflerimden biri haline geldi.
Biraz yağmur sesi kullanabileceğini düşündüğüm bir podcast karışımı üzerinde çalışıyordum. Ses kayıt cihazımı alıp çatının altına çıkıp bölümde kullanmak için yağmuru kaydetmeye karar verdim. İçeri girip kaydı ses DAW’ma çektiğimde, yağmur gibi gelmediğini duyduğumda şok oldum.
İlk düşüncem, kayıt cihazımda bir sorun olabileceğiydi çünkü kulağa inanılmaz derecede tuhaf geliyordu. Kulaklıklarımı çıkardım ve bunun benim kaydedicim olmadığını fark ettim, aslında apartmanımın dışından gelen yağmur sesiydi. Orada şaşkın şaşkın oturdum, günlerdir duyduğum bu yağmurun 25 yıllık hayatımda duyduğum hiçbir şeye benzemediği gerçeğini aklımdan çıkaramıyordum. Bunu neden daha önce hiç fark etmedim?
Düşündükten sonra nedeni basitti. Buna hiç dikkat etmedim. Oradaydı ve özel bir şey yoktu. Yağmur yağıyordu. Bununla birlikte, inanılmaz derecede özel bir şey vardı çünkü binanın çatısı ve şekli, suyu farklı bir ses efekti haline getirecek şekilde sıçramasına neden oluyordu.
Lizbon’daki dairemdeki bu yağmur kavramı, duyduğum diğer yağmurlardan tamamen farklı geliyordu, kafamdaki katı bir kavramı değiştirdi, her yerde bir ses var diye, her yerde aynı ses çıkacağı anlamına gelmez.
Şimdi ses tasarımı yaptığımda, her zaman yer, dönem ve kültür hakkında hızlı bir ses araştırması yapmaya ve dinleyiciyi sarsmadan mümkün olduğunca en iyi şekilde uygulamaya çalışıyorum. Derin bir konsept değil ama anlatılan hikayeye uygun ve doğru bir ses tasarımı yaratmamı sağlıyor. Bu, yaptığım iş için çok önemli bir kavram.
Stüdyo yok, sorun yok… bir nevi
Ses meraklıları sıra dışı konuştuğum için bana kızmadan önce açıklamama izin verin.
Tüm ses miksajlarımı kulaklık takarak yapıyorum çünkü insanlar podcast’leri bu şekilde dinliyor. Bu, bu özel durumda stüdyo monitörlerine olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor.
Kayıt söz konusu olduğunda, aşağıdakileri küçük bir çantada getirebildim:
- MacBook Pro, Stand ve Klavye
- Shure SM58 Mikrofon ve XLR Kablosu
- Mikrofon standı
- Focusrite Ses Arayüzü
- Zoom H5 kaydedici
Bu altı öğe ile tüm ses tasarımı çalışmalarımı etkili bir şekilde yapabildim. Ses miksajından dış ses kaydına kadar her şeyi kolaylıkla yapabildim. Bu deneyimin en sevdiğim yanı, bir hafta sonu gezisinde ses kayıt cihazımı yanıma alıp yerel ambiyansı ve sesleri kaydedebilmekti. Lizbon, Londra, Paris ve Barselona gibi şehirlerden otantik sese sahip olmak, beni yalnızca bir ses meraklısı/ses tasarımcısı olarak mutlu etmekle kalmayıp, “Stüdyo Yok, Sorun Yok” demek için olası herhangi bir tepkiden kurtulmamı sağlayan bir şey.
Ses meraklılarını yatıştırmak için yurtdışında çalışma kurulumumda bir sorun vardı. İkinci bir monitöre sahip olmamak bazen bir sorundu. Miks yaparken sık sık komut dosyalarına bakmam gerekirdi ve bu, iki miks penceresi açıkken çok daha karmaşık hale geldi. Bu, müşteriler için oluşturduğum düzenlemeler ve miksler söz konusu olduğunda ekstra titiz olmamı sağladı.
Dürüst olmam gerekiyor ve şunu söylemeliyim ki, bugüne kadar, harici monitör olmadan tüm miksajımı yapmak için sadece dizüstü bilgisayarımı kullanıyorum. Aylarca bu şekilde çalıştıktan sonra, bu düzene alıştım ve notlar ve karışık revizyonlar söz konusu olduğunda daha gayretli olduğumu gördüm. Ayrıca herhangi bir yerde miks yapmayı faydalı buldum. Şu anda Montreal’de evde normal internet hızıyla çalışıyorum. Bir şey olursa ve bir karışım üzerinde çalışamazsam, ekipmanımı alıp başka bir yerde çalışmakta sorun yaşamazdım.
Ben buna kapsül kurulumum diyorum; buna sahip olmak beni yaratıcı bir profesyonel olarak çok daha rahat ve çok yönlü hissettiriyor.
İş seyahati yaparken, yani “Dijital Göçebe” yaşam tarzına geldiğinde “ikinci bir monitöre sahip olmamak” en son sorunu oluşturdu dersem yalan söylemiş olurum ama birkaç tane daha vardı…
Kötü….
Zaman dilimleri berbat
Pacific Content ekibinde, çeşitli saat dilimlerindeki insanlarla çalışıyoruz, ancak çekirdek ekip esas olarak Doğu ve Pasifik Standart Saatine dayanıyor. Yurtdışına gitmeden önce, Doğu Saat Dilimi’nde bulunan Toronto’da bulunuyordum. Anlaşmaya göre, nerede olursam olayım Doğu Saati’nde çalışmaya devam edecektim. Bu benim için sorun değildi; neredeyse tercih ediliyordu. Sabahları kendime ayıracağımı, işe öğleden sonra erken başlayıp akşamları bitireceğimi düşündüm. Bir kez bittiğinde, geceleri bir şeyler yapmak için hala zamanım olurdu. Benim için en iyi yanı, projelerde daha fazla zaman istersem sabahları ileride çalışabilecek olmamdı. Heyecanlıydım. Ama işler her zaman tam olarak planladığım gibi gitmedi.
Yurtdışında çalışırken esas olarak Lizbon’da bulunuyordum. Büyük tepeleri, güzel havası* ve harika insanları ile Portekiz’in güzel başkenti, ben oradayken Batı Avrupa Zamanına denk geldi. Bu, Lizbon’da 14:00 – 22:00 arası genel bir çalışma programım olduğu anlamına geliyordu, bu da Toronto’da sabah 9 ile akşam 5 arasıdır. Genel olarak, bu şaşırtıcıydı, ancak bir proje üzerinde biraz daha çalışmak istersem veya takvimim doğru saat dilimine güncellenmediği için neredeyse bir toplantıyı kaçırırsam sorunlar ortaya çıkabilir. Bunlar, zaman içinde çözümler bulduğum daha küçük sorunlar. İş görüşme kayıtları için teknik kurulumlar yapmaya geldiğinde, benim saat dilimim zaman zaman bir fayda sağladı. Geriye dönüp baktığımda, bu sorun daha sonra karşılaştığım sorunlarla karşılaştırıldığında hiçbir şeydi.
Günlük hayatın
Dürüst olmak gerekirse, bu parçaya bu son noktayı dahil etmemeyi düşündüm ama daha kişisel mücadelelerimin bazı yönlerinden bahsetmemenin samimiyetsiz olacağını düşündüm. Bu yön sizi ilgilendirmiyorsa, “Son Düşünceler” i atlamaktan çekinmeyin, kızmayacağım 😉
Yurtdışında yaşamak/çalışmak ve Paris’e hafta sonu gezileri yapmak eğlenceli bir yaşam tarzı gibi görünse de, ünlü Katedrallerin önünde güneş ışığı, gökkuşakları ve şarkıcılar yoktu. Zaman zaman zordu.
Harika insanlarla tanışır, harika kültürleri deneyimler ve dünyanın en harikalarından bazılarını görürdüm ama sürekli değişimler yavaş yavaş beni yıpratmaya başladı. Bazen arkadaş edinmek zordu ve tanıştığım kişiler çok uzun süre ortalıkta olmayacaktı (fazla sosyal bir insan olmak için hiç yaşamadığım bir mücadele). Çıkmak zordu çünkü kim kendi ülkesinde kalıcı olarak yaşamayan biriyle gerçekçi olarak çıkar ki? Elektronik voltaj sorunları nedeniyle sürekli olarak elektrik sigortalarını patlatmak gibi küçük ama rastgele şeyler, mikrofonumun neden tıkladığı (düzelttiğim) gibi daha büyük şeylere kadar zamanla aşınıyordu. Hepsinden kötüsü, harika insanlardan ayrılmak zorunda kalmak her seferinde daha da zorlaştı ve evdeki ailemi ve arkadaşlarımı özlemeye başladım. Bazen kendimi oldukça yalnız hissediyordum.
Bu benim işimi veya kariyerimi etkilemese de, diğerlerinden daha zor günler olmadı desem yalan söylemiş olurum. Özellikle yaklaşık bir ayı tek başıma geçirdiğim bir dönem oldu. Çalışıyordum ve boş zamanlarımda şehri keşfediyordum ama inanılmaz derecede mutsuzdum ve kendimi yalnız hissediyordum. O kadar ki ailem ve evdeki arkadaşlarım bile benim mutlu olmadığımı fark etmeye başladılar. Birçok kez Kanada’ya dönmeyi düşündüm ama sonunda kalmaya karar verdim ki bu sonuçta harika bir karardı.
Beni yanlış anlama, bu deneyimden öğrendiğim olumlu şeyler, hayatımın geri kalanında saklayacağım güzel anılardı. Zor zamanlar büyümeme yardımcı oldu ve bu süreçte kendim hakkında bana çok şey öğretti. Elbette, bir ses tasarımcısı olarak büyüdüm ama dürüst olmak gerekirse, bu sadece denklemin bir parçası.
Yıllardır görmediğim eski dostlarla yeniden bir araya gelmek, yenilerini kazanmak, dünyadaki cömertliği ve güzelliği görmek hala gözlerimi yaşartıyor. Bunlar, ASLA değiştirmeyeceğim çok değerli zamanlar ama gerçekler konusunda dürüst olmak benim için önemliydi.
Son düşünceler
Yurtdışında beş aydan biraz fazla bir süre geçirdikten sonra bu yılın 29 Temmuz’unda Toronto, Kanada’ya döndüm. Hala tarifi zor bir duyguydu. Sanki bir bölüm bitmiş gibi hissettim ve eve farklı bir insan olarak döndüm ama evim dediğim şehir aynı değildi. Kısa bir süre sonra, aşık olduğum bir şehir olan Montreal’e taşındım. Bana Avrupa’da özlediğim ve Kuzey Amerika’da sevdiğim şeylerin unsurlarını veriyor. Seyahat aşkım hala aynı olsa da, aylardır yurtdışında çalışmaya olan ilgim o zamandan beri yok oldu. Bu yaşam tarzını sürdürebilen birçok insanla tanıştım ve seyahat ederken hala harika işler yaratmış olmama rağmen, sürekli değişimin ve bazen yalnızlığın zihinsel yükü benim için buna değmez.
Hem kişisel hem de profesyonel düzeyde deneyimlediğim ve öğrendiğim şeyler, hayatımda yaptığım hiçbir şeyle karşılaştırılamaz. Sadece bir ses tasarımcısı olarak değil, aynı zamanda tartışmasız daha önemli bir insan olarak da büyüdüm.
Seyahat ve ses tasarımı ile yolculuğuma dair düşüncelerim sayesinde, uçak bileti rezervasyonu yaptırmanızı ve sigortaları patlatmanızı gerektirmeyen büyük bir sonuca vardım.
Paris harika bir şehir.
Tamam… bu kötü bir şakaydı… bunu içimde tutabilir miyim bilmiyorum ama deneyeceğim.
Tüm ciddiyetle, yaratıcı kariyerinizdeki başarı ve büyüme (sağlam tasarım olsun ya da olmasın) etrafınızdaki yaşamı dışlamaz. İçeriği nasıl oluşturduğumuz ve tükettiğimiz, çevremiz, geçmişimiz, ırkımız, dinimiz, cinsiyetimiz, cinselliğimiz vb. ile ilgili her şeye sahiptir. İster bir stüdyoda, ister memleketinizdeki bir ofiste veya yurtdışında çalışıyor olmanızın bir önemi yok. Bir sonraki hafta sonu kaçamağınız, günlük hayatımızın her yönü bir şekilde yaptığımız şeyleri şekillendiriyor.
Kaynak: Ryan Calerke / Pocific Content
Haberler
YouTube, reklam gelirleri için yeterlilik şartlarını zorlaştırdı
YouTube’dan para kazanmak artık çok daha zor olacak. “2018’den bu yana yapılan ilk önemli değişiklik” olarak nitelendirilen bu uygulamayla YouTube, içerik üreticilerine platformdaki tüketimlerine göre ödeme yapan YouTube İş Ortağı Programı’na katılmayı iki kat daha zorlaştırdı. Programa başvuran yeni içerik üreticilerinin, son bir yılda 8.000 nitelikli izlenme saati veya son 90 günde 20 milyon nitelikli Shorts izlenmesine sahip olmaları gerekecek; bu da daha önce gereken miktarın iki katı.
Haberler
Spotify’ın yeni reklam atlama özelliği, podcast reklamverenlerini şimdilik korkutmuyor
Platform, ücretli kullanıcıların podcast’lerdeki reklamları atlamasına olanak tanıyan bir özelliği deniyor; ancak uzmanlar, bunun muhtemelen hemen bir etki yaratmayacağını belirtiyor.
Araştırma
Türkiye Podcast Endüstrisinin Temel Sorunu Gelir Modeli Değil, Ölçek Sorunu
İstanbul Üniversitesi’nde TÜBİTAK desteğiyle yürütülen kapsamlı bir araştırma, Türkiye’de podcast endüstrisinin mevcut yapısını bağımsız yayıncılardan podcast ağlarına, sektör çalışanlarından girişimcilere ve kurumlara uzanan farklı aktörlerin deneyimleri üzerinden ortaya koydu. Araştırmaya göre Türkiye’de podcast alanı büyümeye ve yeni fırsatlar üretmeye devam ederken sektörün önündeki temel sorunlar; sınırlı dinleyici ölçeği, küresel platformlara bağımlılık, algoritmik görünürlük, ekonomik sürdürülebilirlik ve giderek genişleyen üretim emeği olarak öne çıkıyor.
İstanbul Üniversitesi’nde TÜBİTAK desteğiyle yürütülen kapsamlı bir araştırma, Türkiye’de podcast endüstrisinin mevcut yapısını bağımsız yayıncılardan podcast ağlarına, sektör çalışanlarından girişimcilere ve kurumlara uzanan farklı aktörlerin deneyimleri üzerinden ortaya koydu. Araştırmaya göre Türkiye’de podcast alanı büyümeye ve yeni fırsatlar üretmeye devam ederken sektörün önündeki temel sorunlar; sınırlı dinleyici ölçeği, küresel platformlara bağımlılık, algoritmik görünürlük, ekonomik sürdürülebilirlik ve giderek genişleyen üretim emeği olarak öne çıkıyor.
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından yürütülen “Türkiye’de Podcast Endüstrisinin Eleştirel Ekonomi Politik Perspektiften İncelenmesi: Sorunlar ve Fırsatlar” başlıklı araştırma, Türkiye podcast ekosisteminin mevcut durumuna ilişkin kapsamlı bir tablo ortaya koydu.
“Türkiye’de Podcast Endüstrisinin Eleştirel Ekonomi Politik Perspektiften İncelenmesi: Sorunlar ve Fırsatlar” başlıklı araştırmanın yürütücülüğünü İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Fırat Tufan üstlendi.
TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında 224K952 proje numarasıyla desteklenen araştırmanın yürütücülüğünü İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Fırat Tufan üstlendi. Projede Prof. Dr. Bilge Şenyüz, Doç. Dr. Ahsen Deniz Morva Kablamacı, Dr. Öğr. Üyesi Ezel Türk ve Araş. Gör. Dr. Yeşim Akmeraner Kökat araştırmacı olarak görev aldı. Burak Efe Arslantaş, Cansu Düzdaş, Melida Mustafic, Shakil Reja Efti ve Zeki Doğuhan Başcı ise proje bursiyerleri olarak araştırmaya katkı sağladılar.
Araştırma, podcast yayıncılığını yalnızca içerik üretimi açısından değil; platformlaşma, ekonomik sürdürülebilirlik, emek süreçleri, girişimcilik, kurumsallaşma ve teknolojik dönüşüm eksenlerinde ele aldı.
67 tekil katılımcıyla Türkiye podcast ekosisteminin farklı aktörleri incelendi
Nitel araştırma yaklaşımıyla gerçekleştirilen çalışma kapsamında Türkiye podcast ekosisteminin beş farklı aktör grubuyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapıldı.
Araştırmaya 19 bağımsız podcast yayıncısı, 17 podcast endüstrisi çalışanı, 12 ağ bünyesinde yayın yapan podcast yayıncısı, 13 podcast üreten kurum temsilcisi ve 13 podcast girişimcisi katıldı. Bazı katılımcıların ekosistem içerisinde birden fazla rol üstlenmesi nedeniyle araştırma toplam 67 tekil katılımcının deneyimlerine dayanırken, analizlerde 74 aktör temsili değerlendirildi.
Araştırmada örneklem oluşturulurken yalnızca farklı podcast aktörlerine ulaşılması değil, bu aktörlerin kendi içindeki çeşitliliğin de temsil edilmesi gözetildi. Kurumsal podcast tarafında bankacılık ve finans, sigorta, dijital medya ve teknoloji, kamu yayıncılığı, eğitim, iş dünyası, e-ticaret, patent ve dijital danışmanlık gibi farklı sektörlerde faaliyet gösteren kurumların temsilcileriyle görüşüldü. Podcast ağları ve girişimler tarafında ise farklı ölçeklerde üretim, dağıtım, prodüksiyon, reklam, pazarlama, eğitim, sesli kitap ve dijital platform hizmetleri sunan yapılara yer verildi. Bağımsız yayıncılar ve sektör çalışanlarında da farklı içerik türleri, mesleki deneyimler ve üretim biçimlerinin örnekleme yansıtılması hedeflendi. Böylece araştırma, Türkiye podcast ekosistemini tek bir üretici veya kurum tipinin deneyimine dayandırmak yerine, sektörün farklı iş modellerini ve kullanım biçimlerini mümkün olduğunca geniş bir perspektiften değerlendirmeyi amaçladı.
Bu yapı sayesinde Türkiye’de podcast üretiminin yalnızca bağımsız yayıncıların deneyimleri üzerinden değil, üretimden dağıtıma, kurumsal iletişimden girişimciliğe kadar ekosistemin farklı bileşenleri üzerinden karşılaştırmalı biçimde incelenmesi mümkün oldu.
Podcast ekonomisinin temel sorunu gelir modeli eksikliği değil
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri Türkiye’de podcast yayıncılığının ekonomik sürdürülebilirliğine ilişkin.
Bulgular, reklam, sponsorluk, abonelik, dinleyici desteği ve markalı içerik gibi farklı gelir modellerinin sektörde bilindiğini ve çeşitli biçimlerde kullanıldığını gösteriyor. Ancak temel problem, yeni bir gelir modelinin bulunamamasından çok, mevcut modellerin ekonomik olarak işlerlik kazanmasını sağlayacak büyüklükte bir dinleyici ve reklam pazarının henüz oluşmamış olması.
Podcast dinleme alışkanlığının geniş kitlelere yeterince yayılmamış olması, reklamverenlerin podcast mecrasına ilişkin bilgi düzeylerinin sınırlılığı, ölçüm ve veri standartlarındaki sorunlar ve podcastlerin medya planlama süreçlerinde yeterince yer bulamaması sektörün ekonomik ölçeğini sınırlandırıyor.
Bu nedenle araştırma, Türkiye’de podcast ekonomisinin gelişmesinin yalnızca yeni gelir modelleri geliştirmekle mümkün olmayacağına; aynı zamanda dinleyici tabanının genişlemesine, ölçüm standartlarının iyileştirilmesine ve reklam ekosisteminin podcasti daha güçlü biçimde içermesine bağlı olduğuna işaret ediyor.
Kurumsal podcastler sektör için önemli bir ekonomik alan oluşturuyor
Araştırmanın bir diğer bulgusu, Türkiye’de podcast ekonomisinin kurumsal iletişim ve marka iş birlikleriyle kurduğu güçlü ilişki.
Görüşülen kurum temsilcileri podcasti çoğunlukla doğrudan gelir sağlayan bir medya ürünü olarak değil; marka itibarı oluşturmak, uzmanlık iletişimini güçlendirmek, çalışanlarla veya hedef kitlelerle uzun vadeli ilişkiler kurmak amacıyla kullanılan stratejik bir iletişim aracı olarak değerlendiriyor.
Benzer biçimde bazı podcast ağları ve girişimler açısından markalara yönelik podcast üretimi, branded podcast projeleri ve kurumsal iletişim hizmetleri önemli gelir alanları oluşturuyor. Dolayısıyla Türkiye’de podcastin ekonomik değeri yalnızca dinleyiciden veya platformlardan elde edilen doğrudan gelirle değil, kurumlara sağladığı iletişim ve itibar değeri üzerinden de şekilleniyor.
Küresel platformlara bağımlılık önemli bir yapısal sorun
Araştırmanın farklı aktör gruplarında ortaklaşan konularından biri de Spotify, YouTube ve Apple Podcasts gibi küresel platformların podcast ekosistemindeki belirleyici konumu.
Platformlar podcastlerin dağıtımı ve dinleyiciye ulaşması açısından önemli olanaklar sağlarken, görünürlük giderek algoritmik öneri sistemlerine bağlı hale geliyor. Üreticilerin platformların algoritmaları üzerindeki kontrolünün sınırlı olması, hangi içeriğin neden görünür hale geldiğinin her zaman açık olmaması ve üretici verilerinin parçalı yapısı sektör aktörleri açısından belirsizlik yaratıyor.
Araştırmada ayrıca küresel platformların sunduğu monetizasyon, etkileşim ve diğer üretici araçlarının ülkelere göre farklılaşmasının Türkiye’deki yayıncılar açısından dezavantaj oluşturabildiği sonucuna ulaşıldı.
Bu durum, Türkiye podcast endüstrisinin küresel platformların sağladığı altyapıya ihtiyaç duyarken aynı zamanda bu platformların ekonomik ve teknolojik kararlarına önemli ölçüde bağımlı olduğu ikili bir yapı ortaya çıkarıyor.
Podcast artık yalnızca ses üretmek anlamına gelmiyor
Araştırma, podcast üretiminde emeğin giderek genişlediğini de ortaya koyuyor.
Podcast yayıncıları yalnızca içerik hazırlayıp ses kaydetmiyor. Sosyal medya yönetimi, video üretimi, kurgu, tanıtım, topluluk yönetimi, veri takibi, reklam ve sponsorluk ilişkileri gibi çok sayıda görevi aynı anda yerine getirebiliyor.
Özellikle YouTube, Instagram ve Spotify gibi platformların video odaklı yönelimleri, podcast yayıncıları üzerinde içeriklerini görselleştirme yönünde yeni bir baskı yaratıyor. Kamera, ışık, video kurgusu ve sosyal medya için kısa video üretimi gibi süreçlerin podcast üretimine eklenmesi hem üretim maliyetini hem de iş yükünü artırıyor.
Araştırmaya göre bu dönüşüm, podcast emeğini yalnızca “ses üretimi” olmaktan çıkararak çok katmanlı bir dijital içerik üretim faaliyetine dönüştürüyor.
Bununla birlikte sektörde proje bazlı çalışma, gelir belirsizliği, çoklu görev üstlenme ve görünmeyen emek önemli sorun alanları olarak öne çıkıyor. Araştırma, podcastin yaratıcı ve demokratik potansiyelinin sürdürülebilmesi için bu üretimi mümkün kılan emeğin ekonomik karşılığının da görünür hale gelmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Türkiye’ye özgü bir keşfedilebilirlik sorunu bulunuyor
Araştırma sonuçlarına göre podcastlerin Türkiye’de geniş kitlelere ulaşmasının önündeki önemli sorunlardan biri de keşfedilebilirlik.
Podcast içeriklerinin keşfi büyük ölçüde platformların öneri sistemlerine, sosyal medya görünürlüğüne ve yayıncıların mevcut takipçi ağlarına bağlı kalabiliyor. Bağımsız kürasyon mekanizmalarının, podcast eleştirisinin, uzman tavsiyelerinin, podcast bültenlerinin ve tematik keşif kanallarının yeterince gelişmemiş olması küçük ve bağımsız yayınların görünürlüğünü zorlaştırabiliyor.
Bu koşullarda başka mecralarda geniş takipçi kitlesine sahip olan veya video üretme kapasitesi bulunan yayınlar avantaj elde ederken, belirli alanlarda özgün ve derinlikli içerik üreten küçük ölçekli podcastler yeterli tanıtım imkânlarına sahip olmadıklarında görünmez kalabiliyor.
Araştırma, bu nedenle podcast ekosisteminin gelişmesinin yalnızca daha fazla içerik üretilmesine değil, alternatif keşif ve kürasyon mekanizmalarının geliştirilmesine de bağlı olduğuna işaret ediyor.
Türkiye merkezli yeni bir podcast platformu için potansiyel var
Çalışmada dikkat çeken gelecek fırsatlarından biri de Türkiye merkezli yeni teknolojik girişimlerin geliştirilmesi.
Farklı aktörlerin mevcut küresel podcast platformlarındaki etkileşim, keşif, veri ve monetizasyon olanaklarına ilişkin eleştirileri, yerel ihtiyaçlara odaklanan yeni platform modelleri açısından bir girişimcilik alanı oluşturuyor.
Özellikle podcast yayıncılığı ile sosyal etkileşimi bir araya getiren; üretici-dinleyici iletişimini güçlendiren, yerel ödeme ve reklam sistemlerini destekleyen ve içerik keşfini kolaylaştıran Türkiye merkezli bir sesli sosyal medya veya podcast platformunun sektör açısından yeni fırsatlar yaratabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacılar bununla birlikte böyle bir platformun yalnızca teknolojik bir girişim olarak değil; üretici ve dinleyici haklarını, veri güvenliğini ve sürdürülebilir bir iş modelini merkeze alan bir yapı olarak tasarlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
Yapay zekâ podcast üretimini yeniden şekillendirebilir
Araştırmanın gelecek perspektifinde öne çıkan konulardan biri de yapay zekâ.
Yapay zekâ tabanlı araçların metin yazımından ses üretimine, kurgu ve içerik özetlemeden otomatik podcast üretimine kadar giderek daha fazla kullanılması, üretim maliyetlerini azaltma ve yeni içerik biçimleri geliştirme potansiyeli taşıyor.
Ancak otomatik olarak üretilen sesli içeriklerin yaygınlaşması “podcast” kavramının sınırlarını da yeniden tartışmaya açabilir. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin dinleyici tarafından nasıl algılanacağı, yapay seslere duyulan güven, insan ve yapay zekâ üretimi içerikler arasındaki farklılıklar ve otomasyonun podcast çalışanlarının mesleklerine etkileri önümüzdeki dönemin önemli araştırma konuları arasında yer alıyor.
Telif hakkı, kaynak gösterme, kişisel verilerin korunması, editoryal sorumluluk ve yanlış bilgi üretimi de yapay zekâ ile birlikte podcast ekosisteminin karşı karşıya kalacağı temel tartışma alanları arasında bulunuyor.
Türkiye podcast endüstrisi hâlâ oluşum aşamasında
Araştırmanın genel sonucu, Türkiye’de podcast endüstrisinin tamamlanmış ve yerleşik bir endüstriden çok, aktörlerin rollerini, iş modellerini ve üretim pratiklerini sürekli yeniden tanımladığı dinamik bir oluşum sürecinde olduğunu gösteriyor.
Alan, yeni seslerin ortaya çıkması, niş toplulukların oluşması, uzun ve derinlikli anlatıların üretilebilmesi, kurumsal iletişimde yeni kullanım alanlarının gelişmesi ve yeni girişimlerin ortaya çıkması açısından önemli bir potansiyel taşıyor.
Ancak bu potansiyelin kalıcı bir sektörel yapıya dönüşebilmesi için dinleyici kültürünün geliştirilmesi, gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi, üretici emeğinin korunması, ölçüm standartlarının geliştirilmesi, platformların Türkiye’ye yönelik politikalarındaki eşitsizliklerin ortadan kaldırılması, yerel teknolojik girişimlerin desteklenmesi ve sektörün çoğulcu yapısının korunması gerekiyor.
Araştırma ayrıca Türkiye podcast endüstrisinin düzenli olarak izlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Üretici ve aktif yayın sayısı, dinleme eğilimleri, reklam hacmi, gelir modelleri, istihdam, platform kullanımı ve teknolojik dönüşüm gibi göstergeleri takip edecek periyodik bir “Türkiye Podcast Endüstrisi Raporu”nun akademi, sektör, kamu ve sivil toplum arasında ortak bir veri zemini oluşturabileceği belirtiliyor.
Sonuç olarak araştırma, Türkiye’de podcast yayıncılığının geleceğinin yalnızca kaç yeni podcast üretildiği veya toplam dinlenme rakamlarının ne kadar arttığı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor. Podcast ekosisteminin sürdürülebilirliği aynı zamanda kimlerin üretim yapabildiği, kimlerin görünür olabildiği, üreticilerin emeklerinin karşılığını alıp alamadığı ve yaratılan ekonomik ve kültürel değerin ekosistemde nasıl paylaşıldığı sorularına verilecek yanıtlarla yakından ilişkili görünüyor.
Araştırma hakkında
“Türkiye’de Podcast Endüstrisinin Eleştirel Ekonomi Politik Perspektiften İncelenmesi: Sorunlar ve Fırsatlar” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında 224K952 proje numarasıyla desteklenmiştir.
Proje yürütücüsü: Prof. Dr. Fırat Tufan – İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi
Araştırmacılar: Prof. Dr. Bilge Şenyüz, Doç. Dr. Ahsen Deniz Morva Kablamacı, Dr. Öğr. Üyesi Ezel Türk, Araş. Gör. Dr. Yeşim Akmeraner Kökat
Bursiyerler: Burak Efe Arslantaş, Cansu Düzdaş, Melida Mustafic, Shakil Reja Efti ve Zeki Doğuhan Başcı
YouTube, reklam gelirleri için yeterlilik şartlarını zorlaştırdı
Spotify’ın yeni reklam atlama özelliği, podcast reklamverenlerini şimdilik korkutmuyor
Türkiye Podcast Endüstrisinin Temel Sorunu Gelir Modeli Değil, Ölçek Sorunu
Araştırma2 yıl öncePopüler podcast yayıncıları sektördeki en büyük zorlukları yorumluyor
- Haberler4 yıl önce
Podcast’ten para kazanmanın 12 yolu
- Etkinlik3 yıl önce
‘Podcast Dinliyorum’ etkinliğinin ikincisi 25 Ekim’de
- Haberler4 yıl önce
Spotify’dan ‘Şişedeki Çalma Listesi’
- Haberler4 yıl önce
Video podcast nedir?
- Araştırma4 yıl önce
Mart ayına Anchor, Buzzsprout ve Spreaker damgası
- Haberler4 yıl önce
Podcast’leri nasıl daha hızlı dinleyebilirsiniz?
- Haberler4 yıl önce
Daniel Ek Spotify’ın büyük vizyonunu anlattı
