Bizimle iletişime geçin

Haberler

Yurtdışına taşınmanın 3 yolu beni daha iyi bir ses tasarımcısı yaptı

Podcast sektörü bir çok yönüyle gelişmeye devam ediyor. Elbette bu sektörde çalışan, üreten kurumların, profesyonellerin sayısı da artıyor. Pacific Content’ten Ryan Calerke’ın yaklaşık 5 ay süren podcasting deneyimi ise oldukça dikkat çekici. Dijital bir göçebe olarak podcasting hayatını yazan Ryan Calarke’nın deneyimi belki sizin için de ışık tutabilir ya da esin kaynağı olabilir.

Yayınlanma tarihi

on

Hepimiz popüler bir deyişi duyduk, “bir resim 1000 kelimeye bedeldir”. Yine de bir ses klibinin değeri nedir?

Bir dakikanızı ayırın ve bu klibi dinleyin.

Zihninizde ne algıladınız?

Anlamadığınız (belki de anlarsınız) güzel bir dilde şarkı söyleyen birini duyarsınız. Arka planda yankılanan bir alanda konuşan insanları duyarsınız. Kendinize aşağıdaki gibi temel sorular sordunuz mu:

“Bu nerede?”

“Kim şarkı söylüyor?”

“Bu bir konser mi yoksa sokak performansı mı?”

Bunlar bir proje üzerinde çalışmaya başladığımda kendime sorduğum türden sorular. Doğru bir sahne oluşturmak veya bir anlatı hikayesi anlatmak için bireysel ses öğelerini nasıl birleştirebilir, kaydedebilir, değiştirebilir ve ayarlayabilirim? Bu süreç, seyahate dahil olduğunuzda tamamen değişir ve genişler.

Bu ses klibinin sonunda bir sonuca varabildiniz mi? “Bir açık hava konseri” veya “bir şehirde sokak sanatçısı” demiş olabilirsiniz.

Bu kaydedildiği sırada, bu basit ama güzel ses klibinin yolculuğumun başlangıç ​​noktası olacağını bilmiyordum. Bu, Avrupa turumun ses tasarımına yaklaşımımı nasıl değiştirdiğinin ve hayatımın geri kalanını nasıl etkilediğinin bir açıklaması.

Abartmana gerek yok

Dinlediğiniz ses klibine geri dönelim. Şu ana kadar yazdığım her şeye dayanarak, sahnenin nerede geçtiği sizin için açık olabilir. Acı verici bir şekilde açık olduğunu düşündüm. Ta ki bu kaydı ülke dışında olduğumu bilmeyen bazı arkadaşlara gönderene kadardı. “Omg şunu kontrol et” gönderdim ve açık olduğu için açıklamadım, değil mi!?

Yanıtlar aşağıdaki gibidir:

Arkadaş 1: WOW Toronto’nun neresinde burası?

Arkadaş 2: Eyy sonunda Avrupa’ya gittin

Arkadaş 3: Güzel! Montreal?

Arkadaş 4: lmao oynamadım

Tamam, dördüncü arkadaşı dahil etmem gerekmiyordu ama bunun bazı şeyleri canlandırabileceğini düşündüm. Bütün bu cevaplar beni eşit derecede rahatsız etti. Neden Toronto, Montreal ve GENEL Avrupa’yı alıyordum? Açıkça Paris’te Notre Dame’ın önünde. Neden kimse bunu anlamadı? Belli, değil mi?

Paris’te olduğumu bilen daha fazla arkadaşımla paylaştım. Cevapları aşağı yukarı ikinci arkadaşımınkine benziyordu. Hatta bir barda rastgele insanlarla paylaşacak kadar ileri gittim. Bu blogdaki herhangi birinin şimdiye kadar verdiği en akıllıca karar olmayabilir. Cevapları hakkında yazmaya bile değmez.

Arkadaşlarımın neden bilmediğini ve senin de neden bilmediğini şimdi anlıyorum (ama yaptıysan – altın yıldız!). O zamanlar benim haberim yoktu, bu 1 dakika 16 saniyelik ses klibindeki hiçbir şey Paris hakkında Fransızca olmasının yanı sıra HERHANGİ BİR ayrıntı vermiyor. Buna rağmen, şarkıcı sonunda “Teşekkürler” diyor; Paris’in ünlü bir katedralin önünde çığlık atıyor değil. O ZAMAN BİLE, Fransızca olduğunu bile söyleyemeyebilirsiniz.

Bir ses tasarımcısı olarak biraz utandım, sonuçta, işitsel sahneler oluşturmak benim işim ve arkadaşlarımın bu belirsiz (ama çarpıcı) ses klibinin tam olarak nerede kaydedildiğini bildiğini varsaydım.

Utancım yatıştıktan sonra, Paris’e daha çok benzetecek şeyler bulmaya çalıştım. “Belki arka planda bir siren gerekiyordu, orası Paris! Ben de yapabilirim… umm…”

“Bu sesi nasıl daha fazla Paris yapabilirim” düşüncelerimin durduğu nokta. Bu klibin güzelliğinden uzaklaşmadan, bu sese Paris gibi hissettirecek hiçbir şey eklenemez gibi hissettim. Söyleyebileceğim tek şey, “Hey şu şarkıya bir bakın, birinin Notre Dame’ın önünde performans sergilediğini duydum” oldu.

Ses tasarımı çalışmamla korelasyon basitti. Bu ses bir podcast’te kullanılıyorsa, basit bir “Paris’te Notre Dame’ın önünde duruyordum” ve yukarıda kullanılan sesle nerede olduğunuzu anında anlardınız. Bir ses ortamını tanımlamaya yardımcı olmak için anlatı yazımı kullanımının “tembel ses tasarımı” olarak karşımıza çıkabileceğini düşünebiliriz, ancak bu her zaman böyle değildir. Bazen bir sunucudan veya misafirden gelen biraz ekstra bağlam, aşırı karmaşık ses tasarımı oluşturmadan sahnedeki seslerin parlamasını sağlar. Bu teori bir sonraki noktamla el ele gidiyor.

Hiçbir iki ses birbirine benzemez

Lizbon’da akşam geç oldu ve dairemde sağlam bir tasarım karışımı üzerinde çalışıyordum. Nisan ayının ortasıydı ve üst üste beşinci gün yağmur yağıyordu. Lizbon, sıcağı ve güneş ışığı ile tanınan bir şehir, ancak alışılmadık bir hava döneminde orada olduğumu fark ettim. İki ay boyunca neredeyse her gün yağmur yağdı. O zamana kadar Lizbon’da geçirdiğim zamanın çoğu sadece yağmurdu. Yağmurdan bıktım ve yoruldum. Arka plan gürültüsü gibi ayarladım. Bu, her şeyi daha da ironik kılıyor çünkü en iyi ses keşiflerimden biri haline geldi.

Biraz yağmur sesi kullanabileceğini düşündüğüm bir podcast karışımı üzerinde çalışıyordum. Ses kayıt cihazımı alıp çatının altına çıkıp bölümde kullanmak için yağmuru kaydetmeye karar verdim. İçeri girip kaydı ses DAW’ma çektiğimde, yağmur gibi gelmediğini duyduğumda şok oldum.

İlk düşüncem, kayıt cihazımda bir sorun olabileceğiydi çünkü kulağa inanılmaz derecede tuhaf geliyordu. Kulaklıklarımı çıkardım ve bunun benim kaydedicim olmadığını fark ettim, aslında apartmanımın dışından gelen yağmur sesiydi. Orada şaşkın şaşkın oturdum, günlerdir duyduğum bu yağmurun 25 yıllık hayatımda duyduğum hiçbir şeye benzemediği gerçeğini aklımdan çıkaramıyordum. Bunu neden daha önce hiç fark etmedim?

Düşündükten sonra nedeni basitti. Buna hiç dikkat etmedim. Oradaydı ve özel bir şey yoktu. Yağmur yağıyordu. Bununla birlikte, inanılmaz derecede özel bir şey vardı çünkü binanın çatısı ve şekli, suyu farklı bir ses efekti haline getirecek şekilde sıçramasına neden oluyordu.

Lizbon’daki dairemdeki bu yağmur kavramı, duyduğum diğer yağmurlardan tamamen farklı geliyordu, kafamdaki katı bir kavramı değiştirdi, her yerde bir ses var diye, her yerde aynı ses çıkacağı anlamına gelmez.

Şimdi ses tasarımı yaptığımda, her zaman yer, dönem ve kültür hakkında hızlı bir ses araştırması yapmaya ve dinleyiciyi sarsmadan mümkün olduğunca en iyi şekilde uygulamaya çalışıyorum. Derin bir konsept değil ama anlatılan hikayeye uygun ve doğru bir ses tasarımı yaratmamı sağlıyor. Bu, yaptığım iş için çok önemli bir kavram.

Stüdyo yok, sorun yok… bir nevi

Ses meraklıları sıra dışı konuştuğum için bana kızmadan önce açıklamama izin verin.

Tüm ses miksajlarımı kulaklık takarak yapıyorum çünkü insanlar podcast’leri bu şekilde dinliyor. Bu, bu özel durumda stüdyo monitörlerine olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor.

Kayıt söz konusu olduğunda, aşağıdakileri küçük bir çantada getirebildim:

  • MacBook Pro, Stand ve Klavye
  • Shure SM58 Mikrofon ve XLR Kablosu
  • Mikrofon standı
  • Focusrite Ses Arayüzü
  • Zoom H5 kaydedici

Bu altı öğe ile tüm ses tasarımı çalışmalarımı etkili bir şekilde yapabildim. Ses miksajından dış ses kaydına kadar her şeyi kolaylıkla yapabildim. Bu deneyimin en sevdiğim yanı, bir hafta sonu gezisinde ses kayıt cihazımı yanıma alıp yerel ambiyansı ve sesleri kaydedebilmekti. Lizbon, Londra, Paris ve Barselona gibi şehirlerden otantik sese sahip olmak, beni yalnızca bir ses meraklısı/ses tasarımcısı olarak mutlu etmekle kalmayıp, “Stüdyo Yok, Sorun Yok” demek için olası herhangi bir tepkiden kurtulmamı sağlayan bir şey.

Ses meraklılarını yatıştırmak için yurtdışında çalışma kurulumumda bir sorun vardı. İkinci bir monitöre sahip olmamak bazen bir sorundu. Miks yaparken sık sık komut dosyalarına bakmam gerekirdi ve bu, iki miks penceresi açıkken çok daha karmaşık hale geldi. Bu, müşteriler için oluşturduğum düzenlemeler ve miksler söz konusu olduğunda ekstra titiz olmamı sağladı.

Dürüst olmam gerekiyor ve şunu söylemeliyim ki, bugüne kadar, harici monitör olmadan tüm miksajımı yapmak için sadece dizüstü bilgisayarımı kullanıyorum. Aylarca bu şekilde çalıştıktan sonra, bu düzene alıştım ve notlar ve karışık revizyonlar söz konusu olduğunda daha gayretli olduğumu gördüm. Ayrıca herhangi bir yerde miks yapmayı faydalı buldum. Şu anda Montreal’de evde normal internet hızıyla çalışıyorum. Bir şey olursa ve bir karışım üzerinde çalışamazsam, ekipmanımı alıp başka bir yerde çalışmakta sorun yaşamazdım.

Ben buna kapsül kurulumum diyorum; buna sahip olmak beni yaratıcı bir profesyonel olarak çok daha rahat ve çok yönlü hissettiriyor.

İş seyahati yaparken, yani “Dijital Göçebe” yaşam tarzına geldiğinde “ikinci bir monitöre sahip olmamak” en son sorunu oluşturdu dersem yalan söylemiş olurum ama birkaç tane daha vardı…

Kötü….

Zaman dilimleri berbat

Pacific Content ekibinde, çeşitli saat dilimlerindeki insanlarla çalışıyoruz, ancak çekirdek ekip esas olarak Doğu ve Pasifik Standart Saatine dayanıyor. Yurtdışına gitmeden önce, Doğu Saat Dilimi’nde bulunan Toronto’da bulunuyordum. Anlaşmaya göre, nerede olursam olayım Doğu Saati’nde çalışmaya devam edecektim. Bu benim için sorun değildi; neredeyse tercih ediliyordu. Sabahları kendime ayıracağımı, işe öğleden sonra erken başlayıp akşamları bitireceğimi düşündüm. Bir kez bittiğinde, geceleri bir şeyler yapmak için hala zamanım olurdu. Benim için en iyi yanı, projelerde daha fazla zaman istersem sabahları ileride çalışabilecek olmamdı. Heyecanlıydım. Ama işler her zaman tam olarak planladığım gibi gitmedi.

Yurtdışında çalışırken esas olarak Lizbon’da bulunuyordum. Büyük tepeleri, güzel havası* ve harika insanları ile Portekiz’in güzel başkenti, ben oradayken Batı Avrupa Zamanına denk geldi. Bu, Lizbon’da 14:00 – 22:00 arası genel bir çalışma programım olduğu anlamına geliyordu, bu da Toronto’da sabah 9 ile akşam 5 arasıdır. Genel olarak, bu şaşırtıcıydı, ancak bir proje üzerinde biraz daha çalışmak istersem veya takvimim doğru saat dilimine güncellenmediği için neredeyse bir toplantıyı kaçırırsam sorunlar ortaya çıkabilir. Bunlar, zaman içinde çözümler bulduğum daha küçük sorunlar. İş görüşme kayıtları için teknik kurulumlar yapmaya geldiğinde, benim saat dilimim zaman zaman bir fayda sağladı. Geriye dönüp baktığımda, bu sorun daha sonra karşılaştığım sorunlarla karşılaştırıldığında hiçbir şeydi.

Günlük hayatın

Dürüst olmak gerekirse, bu parçaya bu son noktayı dahil etmemeyi düşündüm ama daha kişisel mücadelelerimin bazı yönlerinden bahsetmemenin samimiyetsiz olacağını düşündüm. Bu yön sizi ilgilendirmiyorsa, “Son Düşünceler” i atlamaktan çekinmeyin, kızmayacağım 😉

Yurtdışında yaşamak/çalışmak ve Paris’e hafta sonu gezileri yapmak eğlenceli bir yaşam tarzı gibi görünse de, ünlü Katedrallerin önünde güneş ışığı, gökkuşakları ve şarkıcılar yoktu. Zaman zaman zordu.

Harika insanlarla tanışır, harika kültürleri deneyimler ve dünyanın en harikalarından bazılarını görürdüm ama sürekli değişimler yavaş yavaş beni yıpratmaya başladı. Bazen arkadaş edinmek zordu ve tanıştığım kişiler çok uzun süre ortalıkta olmayacaktı (fazla sosyal bir insan olmak için hiç yaşamadığım bir mücadele). Çıkmak zordu çünkü kim kendi ülkesinde kalıcı olarak yaşamayan biriyle gerçekçi olarak çıkar ki? Elektronik voltaj sorunları nedeniyle sürekli olarak elektrik sigortalarını patlatmak gibi küçük ama rastgele şeyler, mikrofonumun neden tıkladığı (düzelttiğim) gibi daha büyük şeylere kadar zamanla aşınıyordu. Hepsinden kötüsü, harika insanlardan ayrılmak zorunda kalmak her seferinde daha da zorlaştı ve evdeki ailemi ve arkadaşlarımı özlemeye başladım. Bazen kendimi oldukça yalnız hissediyordum.

Bu benim işimi veya kariyerimi etkilemese de, diğerlerinden daha zor günler olmadı desem yalan söylemiş olurum. Özellikle yaklaşık bir ayı tek başıma geçirdiğim bir dönem oldu. Çalışıyordum ve boş zamanlarımda şehri keşfediyordum ama inanılmaz derecede mutsuzdum ve kendimi yalnız hissediyordum. O kadar ki ailem ve evdeki arkadaşlarım bile benim mutlu olmadığımı fark etmeye başladılar. Birçok kez Kanada’ya dönmeyi düşündüm ama sonunda kalmaya karar verdim ki bu sonuçta harika bir karardı.

Beni yanlış anlama, bu deneyimden öğrendiğim olumlu şeyler, hayatımın geri kalanında saklayacağım güzel anılardı. Zor zamanlar büyümeme yardımcı oldu ve bu süreçte kendim hakkında bana çok şey öğretti. Elbette, bir ses tasarımcısı olarak büyüdüm ama dürüst olmak gerekirse, bu sadece denklemin bir parçası.

Yıllardır görmediğim eski dostlarla yeniden bir araya gelmek, yenilerini kazanmak, dünyadaki cömertliği ve güzelliği görmek hala gözlerimi yaşartıyor. Bunlar, ASLA değiştirmeyeceğim çok değerli zamanlar ama gerçekler konusunda dürüst olmak benim için önemliydi.

Son düşünceler

Yurtdışında beş aydan biraz fazla bir süre geçirdikten sonra bu yılın 29 Temmuz’unda Toronto, Kanada’ya döndüm. Hala tarifi zor bir duyguydu. Sanki bir bölüm bitmiş gibi hissettim ve eve farklı bir insan olarak döndüm ama evim dediğim şehir aynı değildi. Kısa bir süre sonra, aşık olduğum bir şehir olan Montreal’e taşındım. Bana Avrupa’da özlediğim ve Kuzey Amerika’da sevdiğim şeylerin unsurlarını veriyor. Seyahat aşkım hala aynı olsa da, aylardır yurtdışında çalışmaya olan ilgim o zamandan beri yok oldu. Bu yaşam tarzını sürdürebilen birçok insanla tanıştım ve seyahat ederken hala harika işler yaratmış olmama rağmen, sürekli değişimin ve bazen yalnızlığın zihinsel yükü benim için buna değmez.

Hem kişisel hem de profesyonel düzeyde deneyimlediğim ve öğrendiğim şeyler, hayatımda yaptığım hiçbir şeyle karşılaştırılamaz. Sadece bir ses tasarımcısı olarak değil, aynı zamanda tartışmasız daha önemli bir insan olarak da büyüdüm.

Seyahat ve ses tasarımı ile yolculuğuma dair düşüncelerim sayesinde, uçak bileti rezervasyonu yaptırmanızı ve sigortaları patlatmanızı gerektirmeyen büyük bir sonuca vardım.

Paris harika bir şehir.

Tamam… bu kötü bir şakaydı… bunu içimde tutabilir miyim bilmiyorum ama deneyeceğim.

Tüm ciddiyetle, yaratıcı kariyerinizdeki başarı ve büyüme (sağlam tasarım olsun ya da olmasın) etrafınızdaki yaşamı dışlamaz. İçeriği nasıl oluşturduğumuz ve tükettiğimiz, çevremiz, geçmişimiz, ırkımız, dinimiz, cinsiyetimiz, cinselliğimiz vb. ile ilgili her şeye sahiptir. İster bir stüdyoda, ister memleketinizdeki bir ofiste veya yurtdışında çalışıyor olmanızın bir önemi yok. Bir sonraki hafta sonu kaçamağınız, günlük hayatımızın her yönü bir şekilde yaptığımız şeyleri şekillendiriyor.

Kaynak: Ryan Calerke / Pocific Content

Okumaya devam et
Yorum yapmak için tıklayın

Yanıt Ver

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araştırma

Podcast sunucusuyla bağ kurmak: Ne kadar uzun değil, ne kadar sık dinlediğiniz önemli

Podcast dinleyicileri sunucularıyla neden “tanıdık biri” gibi bir bağ kurar? Bu bağ podcast türüne mi, dinleme alışkanlıklarına mı, yoksa dinleyicinin kim olduğuna mı bağlıdır?

Yayınlanma tarihi

=>

Podcast dinleyicileri sunucularıyla neden “tanıdık biri” gibi bir bağ kurar? Bu bağ podcast türüne mi, dinleme alışkanlıklarına mı, yoksa dinleyicinin kim olduğuna mı bağlıdır?

KOME dergisinde yayımlanan “Is Listening Enough? Podcast Categories, Listening Practices and Parasocial Interaction” başlıklı çalışma, Türkiye’den 340 podcast dinleyicisiyle bu soruların peşine düşüyor. Sonuçlar, söyleşi ve konuk formatındaki podcast’lerin ve düzenli dinlemenin öne çıktığını, buna karşılık tür etiketlerinin ve günlük dinleme süresinin tek başına pek az şey anlattığını gösteriyor.

Kulaklıktaki ses, dinleyiciyle sunucu arasındaki mesafeyi kapatıyor

Podcast, son yıllarda dijital ses medyasının en görünür biçimlerinden biri hâline geldi. Televizyon ya da radyodan farklı olarak podcast çoğunlukla kulaklıkla, tek başına ve dinleyicinin seçtiği bir anda dinleniyor. Bu durum, sunucunun sesini neredeyse bire bir bir konuşmaya dönüştürüyor. Dinleyici zamanla sunucuyu bir “yakın arkadaş” gibi algılamaya başlayabiliyor.

İletişim çalışmalarında bu deneyim parasosyal etkileşim kavramıyla açıklanıyor. 1956’da Horton ve Wohl’un ortaya attığı kavram, izleyicinin ya da dinleyicinin bir medya figürüyle kurduğu güçlü ama tek yönlü ilişkiyi tanımlıyor. Kavram uzun süre televizyon sunucuları ve haber spikerleri üzerinden incelendi. Podcast’in yükselişiyle birlikte ise sesin yarattığı yakınlık üzerinden yeniden gündeme geldi.

Araştırma tam da bu noktada soruyor: Bu yakınlık hissi podcast türüyle mi ilişkili, yoksa dinleme pratikleriyle mi?

Araştırma 340 genç dinleyicinin yanıtlarına dayanıyor

Veriler, 25 Mayıs-1 Haziran 2025 tarihleri arasında çevrim içi bir anketle toplandı. Katılımcıların büyük bölümü 18-33 yaş arasındaki genç yetişkinlerden oluşuyor; yaklaşık üçte ikisi kadın ve çoğunluğu öğrenci. Anket üniversite öğrenci ağları ve çevrim içi podcast toplulukları aracılığıyla yayıldı.

Katılımcılardan önce en sık dinledikleri podcast’in adını yazmaları istendi. Ardından o podcast’in sunucusuyla ilgili sekiz ifadeyi değerlendirdiler: “Podcast sunucusunu tanıdığım biri gibi hissediyorum”, “Sunucu konuşurken doğrudan bana hitap ediyormuş gibi hissediyorum” gibi. Bu ifadeler, uluslararası literatürde yaygın kullanılan Parasosyal Etkileşim Ölçeği’nin podcast bağlamına uyarlanmış bir versiyonundan oluşuyor ve ölçeğin güvenirliği oldukça yüksek çıktı.

Türkiye’de podcast dinlemek hâlâ ara sıra yapılan bir şey

Çalışmanın betimleyici bulguları, Türkiye’deki genç dinleyici profiline dair de ipuçları veriyor. Katılımcıların yüzde 38’i podcast’i “nadiren”, yüzde 22’si ise ayda birkaç kez dinlediğini söylüyor. Her gün podcast dinleyenlerin oranı yalnızca yüzde 7,6. Günlük dinleme süresi de kısa: Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü günde 30 dakikadan az podcast dinliyor. Yani örneklem, podcast’i rutin bir alışkanlık olarak değil, daha çok ara sıra ve kısa süreli olarak dinleyen bir kitleyi yansıtıyor. Bu tablo, sonraki bulguları değerlendirirken akılda tutulması gereken önemli bir bağlam sunuyor.

Söyleşi ve konuk formatı sunucuyla bağı en tutarlı biçimde öne çıkaran tür oldu

Katılımcılar dinledikleri podcast türlerini birden fazla seçebiliyordu. Araştırmacılar dört türü inceledi: söyleşi/konuk, anlatı/hikâye anlatıcılığı, kişisel gelişim ve komedi/sohbet. Söyleşi ve konuk formatındaki podcast’leri dinlediğini belirtenlerin parasosyal bağ puanları, hem yalnızca türlerin hesaba katıldığı modelde hem de dinleme sıklığı, süre, yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyinin eklendiği modelde anlamlı biçimde daha yüksek çıktı. Hikâye anlatıcılığına dayalı podcast’ler ilk modelde anlamlıydı, ancak diğer değişkenler eklendiğinde bu ilişki istatistiksel anlamlılığını yitirdi. Kişisel gelişim ve komedi/sohbet podcast’leri ise iki modelde de anlamlı bir ilişki göstermedi.

Araştırmacılar bu sonucu yorumlarken ihtiyatlı davranıyor. Söyleşi formatında tekrar eden bir sunucu sesinin ve karşılıklı konuşma havasının yakınlık hissini besleyebileceğini, ancak bu özelliklerin çalışmada doğrudan ölçülmediğini vurguluyorlar. Bu nedenle bulgu bir neden-sonuç ilişkisi olarak değil, bir ilişki olarak okunmalı.

Önemli olan ne kadar uzun değil, ne kadar sık dinlediğiniz

Çalışmanın belki de en dikkat çekici bulgusu dinleme alışkanlıklarıyla ilgili. Podcast’i daha sık dinleyenlerin sunucuyla kurdukları bağ puanı daha yüksek çıkıyor. Bu ilişki zayıf olsa da tüm diğer değişkenler hesaba katıldığında bile ortadan kalkmıyor.

Buna karşılık günlük dinleme süresinin, yani bir oturumda ne kadar uzun dinlendiğinin, parasosyal bağla anlamlı bir ilişkisi bulunmuyor. Başka bir deyişle, haftada birkaç kez kısa bölümler dinlemek, ara sıra uzun bir dinleme seansından daha fazla tanıdıklık hissi yaratıyor olabilir.

Bu bulgu, tekrar eden karşılaşmaların aşinalık ve süreklilik duygusunu beslediğini öne sürenliteratürle de örtüşüyor. Yine de araştırmacılar yönün belirsiz olduğuna dikkat çekiyor: Sık dinlemek bağı güçlendiriyor olabilir; ama sunucusuna zaten bağlı hisseden dinleyiciler de podcast’i daha sık açıyor olabilir.

Yaş, cinsiyet ve eğitim fark yaratmıyor

Parasosyal bağ puanlarında cinsiyet, yaş grubu ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir fark bulunmadı. Etki büyüklükleri de son derece küçük kaldı. Bu da sunucuyla kurulan bağın demografik özelliklerden çok, dinleme pratikleri ve podcast’in kendisiyle ilişkili olabileceğine işaret ediyor.

Dinleyiciler podcast’i çoğu zaman bir kişinin adıyla hatırlıyor

Araştırmanın ikinci ve keşif niteliğindeki ayağında, katılımcıların en sık dinledikleri podcast’e dair yazdıkları isimler yapay zekâ destekli bir metin analiziyle incelendi. Çok dilli bir dil modeliyle kümelenen yanıtlar, araştırmacılar tarafından elle etiketlenerek dört temaya ayrıldı: sohbet, anlatı ve düşünsel içerikli başlıklar; haber ve güncel olay kaynakları; adında açıkça “podcast” geçen seriler; ve kısa sunucu ya da program adları.

Bu son grubun büyüklüğü dikkat çekici. Pek çok katılımcı en sevdiği podcast’i bir program adıyla değil, doğrudan sunucunun adıyla tanımladı. Araştırmacılara göre bu, dinleyicilerin podcast deneyimini çoğu zaman bir kişiye ya da markaya bağladığını düşündürüyor. Ancak yanıtlar kısa isimlerden oluştuğu için bu analiz, duygusal bağın kendisine dair değil, dinleyicilerin neyi referans aldığına dair bir fikir veriyor.

Tür etiketleri tek başına az şey açıklıyor

Çalışmanın genel mesajı, “komedi”, “kişisel gelişim” ya da “hikâye” gibi geniş tür etiketlerinin dinleyiciyle sunucu arasındaki bağı açıklamakta sınırlı kaldığı. Modellerin açıkladığı varyans yüzde 7 ile 11 arasında. Araştırmacılara göre asıl belirleyici olan, aynı tür içinde bile podcast’ten podcast’e değişen ilişkisel nitelikler olabilir: sunucunun kendini ne kadar açtığı, konuşma üslubu, samimiyet algısı, anlatı sürekliliği ve dinleyicinin motivasyonu.

Podcast üreticileri için bu, tür seçiminden çok düzenli yayın, tanıdık bir sunucu sesi ve sohbet havasının önemli olabileceğine dair bir ipucu sunuyor. Ancak çalışma kesitsel bir tasarıma dayandığı ve örneklem ağırlıklı olarak genç öğrencilerden oluştuğu için bu sonuçları tüm podcast kitlesine genellemek doğru olmaz.

Sonuç olarak

“Dinlemek yeterli mi?” sorusuna çalışmanın verdiği yanıt temkinli ama net: Yalnızca dinlemek ya da belirli bir türü seçmek, sunucuyla güçlü bir bağ kurmak için yeterli görünmüyor. Bağı besleyen şey, düzenli olarak geri dönülen bir ses ve o sesle kurulan sohbet hissi olabilir. Araştırmacılar bundan sonraki çalışmalarda sunucunun kendini açma düzeyi, konuşma üslubu, anlatı sürekliliği ve samimiyet algısı gibi özelliklerin doğrudan ölçülmesini ve daha çeşitli örneklemlerle çalışılmasını öneriyor.


Araştırma hakkında

Makale: Uyanık Uğur, G., Gürkan, H., Akaydın Aydın, A. ve Dere, G. (2026). Is Listening Enough? Podcast Categories, Listening Practices and Parasocial Interaction. KOME – An International Journal of Pure Communication Inquiry. DOI: 10.17646/KOME.of.44

Yazarlar: Gizem Uyanık Uğur (İstanbul Teknik Üniversitesi), Hasan Gürkan (Girona Üniversitesi, İspanya), Ayşegül Akaydın Aydın (Bağımsız Araştırmacı), Gülçiçek Dere (Boğaziçi Üniversitesi)

Okumaya devam et

Haberler

Instagram’dan video podcast hamlesi: Uzun formatlı yatay video

TikTok ve YouTube’un video hakimiyetine karşı uzun süredir dikey formatlarla hamle yapan Meta, bu kez gözünü doğrudan video podcast yayıncılarına dikti. Sosyal medya devi, 90 dakikaya kadar ulaşan uzun formatlı yatay videoları (Features) ABD’deki seçili içerik üreticileri için teste açtı. Bu adım, Instagram’ın sadece bir görsel paylaşım alanı değil, doğrudan YouTube ve Spotify gibi video podcast’lerinize ev sahipliği yapacak yepyeni bir dağıtım kanalına dönüştüğünün en açık kanıtı

Yayınlanma tarihi

=>

Instagram, platformda podcast’ler ve benzeri uzun metrajlı videoları oynatma özelliği de dahil olmak üzere, eğlence sektöründe daha büyük bir pay elde etmeyi amaçlayan özellikleri test ediyor.

Instagram, ABD’deki seçkin içerik üreticileriyle birlikte 90 dakikaya kadar süren yatay videoların testine başladı. “Features” adı verilen bu ürün, podcast yayıncıları, komedyenler ve diğer uzun format içerik üreticilerine yönelik olup, izleyicileri platformdaki genellikle üç dakika veya daha kısa süren kısa videolardan tam videoya yönlendirebilme özelliğine sahip.

Instagram ürün başkan yardımcısı Tessa Lyons, “Artık yapabileceğiniz şey şu: Sevdiğiniz bir podcast’in bir klibini gördüğünüzde, tıklayıp izlemeye devam edebilir veya videonun tamamını izleyebilirsiniz; içerik üreticiler bu Reels’leri genel içeriklerine bağlayabilecekleri için, videonun tamamını izleyebileceksiniz” dedi.

Instagram, bu özelliği Brezilya’daki içerik üreticileriyle halihazırda test ediyor ve ABD’deki on binlerce içerik üreticiye yaymayı planlıyor. Videolar ayrıca Instagram’ın Keşfet sayfasında ve diğer alanlarda kullanıcılara önerilecek. Teste katılan ilk içerik üreticiler arasında podcast sunucusu ve Skims’in kurucu ortağı Emma Grede; güzellik ve moda içerik üreticisi Monet McMichael; New Yorklularla aşk ve ilişkiler hakkında röportaj yapan Preston Rakovsky; ve futbol içerik üreticisi Donald De La Haye yer alıyor.

Bu gelişme, Netflix, Disney ve diğer platformların, tüketicilerin izleme süresini artırmak ve eğlence devi YouTube ile rekabet etmek amacıyla içerik üreticilerinden gelen podcast’leri ve videoları platformlarına eklemeye başladığı bir dönemde gerçekleşti. Instagram ve diğer platformlar için YouTube ile rekabetteki zorluklardan biri, platformun kârlı gelir paylaşımı anlaşmalarıyla rekabet etmek olmuştur; YouTube, nitelikli içerik üreticilerine reklam gelirinin yüzde 55’ini sunuyor ve marka anlaşmaları yapmalarına yardımcı oluyor.

Lyons, Instagram’ın şu anda Features için ilk içerik üreticileriyle “birkaç farklı anlaşma” üzerinde çalıştığını, ancak videoların Instagram’da yayınlanması konusunda şu anda herhangi bir münhasırlık bulunmadığını belirtti (Netflix’in podcast’ler için yaptığı anlaşmaların aksine). Ayrıca, mevcut reklam anlaşmaları videolara da aktarılacak, ancak Instagram, mevcut reklam yerleştirmeleri olmayan içerik üreticileriyle de anlaşmalar bulmak üzere işbirliği yapacak.

“Zaten bu tür ilişkileri olan tanınmış içerik üreticiler, bu içeriklerle birlikte mevcut reklam yerleştirmelerini ve markalı içeriklerini de getirebilirler. Ayrıca, henüz bu altyapıya ve iş desteğine sahip olmayan içerik üreticilerine yardım etmemiz için büyük bir fırsat olduğunu düşünüyoruz,” dedi Lyons.

Features, mobil platformlarda da kullanılabilecek, ancak hedef, izleme deneyimini geçen yıl Samsung, Fire TV ve Google TV ile başlatılan ve Instagram’ın eğlence alanındaki varlığını genişletme hamlesinin bir parçası olarak şu anda ABD’de Apple TV’ye de yayılan “Instagram for TV” platformuna taşımak.

Lyons, “Uzun soluklu yatay içerikler için en iyi izleme deneyiminin büyük, yatay bir ekranda yaşandığını düşünüyoruz; bu nedenle zamanla derinlemesine tüketimin büyük bir kısmının burada gerçekleşmesini bekliyoruz” dedi.

Buna ek olarak, mikro dizilerin yükselişi ve içerik üreticileri arasında bölümlerden oluşan videolara yönelik talebin artması nedeniyle Instagram, içerik üreticilerin profillerinde bölümlerden oluşan Reels’lere yer sağlayan “Series” özelliğini deneme aşamasına aldı. Haziran ayında şirket, bu özelliği denemek üzere Güneydoğu Asya’daki mikro drama stüdyolarıyla iletişime geçmeye başladı ve o zamandan beri kendi bölümlerden oluşan içeriklerini deneyen bireysel içerik üreticileriyle de irtibat kuruyor.

Önümüzdeki aylarda Instagram, bu özelliği daha fazla ülkede test etmeye başlamayı ve bu yılın sonuna veya gelecek yılın başlarına kadar ABD’ye getirmeyi planlıyor. Şirket ayrıca, özelliğin televizyonda nasıl görüneceğini test etmeye de başladı.

Bu özellikler, canlı videoları Reels sekmesine entegre etme ve kullanıcıları takip etmeyen izleyicilere canlı videolar gösterme gibi Instagram’ın test ettiği diğer yeni özelliklere ekleniyor. Bu özellik Endonezya ve Brezilya’da kullanıma sunuluyor ve gelecek yıl ABD’ye genişletilmesi planlanıyor.

Kaynak: Caitlin Huston / The Hollywood Reporter

Okumaya devam et

Haberler

Spotify özel avantajlar sunan ücretli podcast üyeliklerini kullanıma sundu

Spotify, podcast yayıncıları için geliştirilmiş bir premium üyelik aracı olan Spotify Memberships’i kullanıma sundu. Bu özellik dünya çapında 34 pazarda kullanıma sunulurken, bu ülkeler arasında Türkiye yok.

Yayınlanma tarihi

=>

Spotify, ücretli üyelikleri hayata geçirdi; bu, podcast yayıncılarının ücretli erişim gerektiren bonus bölümlerin ötesinde en sadık hayranlarından gelir elde etmelerine olanak tanıyan yeni bir yöntem. İçerik üreticileri, dinleyicilere hangi avantajları sunacaklarına kendileri karar verebiliyor; bunlar bonus ses veya video içerikleri, daha az reklam, programlara erken erişim ya da bunların bir kombinasyonu olabilir.

Bu akış hizmeti, bu fikri ilk olarak Mayıs ayında düzenlediği Yatırımcı Günü etkinliğinde tanıtılmıştı. Etkinlikte ayrıca, dinleyicilerin dinledikleri veya izledikleri içeriklerle ilgili sorular sorabilmelerini sağlayan yapay zeka özellikleri de tanıtılmış ve içerik üreticilerinin sponsorluklarını yönetmeye yönelik yeni araçlar ilk kez kullanıma sunulmuştu.

Şirketin o dönemde açıkladığı gibi, üyelikler “daha derine inmek için doğal bir yol oluşturmaya yardımcı olacak, hayranlar için yeni ve özel deneyimler sunacak ve içerik üreticiler için yeni gelir fırsatları yaratacaktır.”

Bu özellik şu anda ABD dahil olmak üzere dünya çapında 34 pazarda kullanıma sunuluyor. Ama bu ülkeler arasında Türkiye yok.

Bu lansman, Spotify’ın platformunu podcast içerik üreticileri için daha çekici hale getirme çabalarının en son örneği; özellikle de YouTube ile rekabet etmek amacıyla video alanına daha fazla yönelirken. Podcast yayıncıları uzun süredir reklamlar yoluyla gelir elde edebiliyor olsa da, yeni üyelikler, sadece ara sıra yayınlanan bonus bölümlerden daha fazlasını sunarak daha fazla hayranı içerik üreticilerini desteklemeye teşvik edebilir.

İçerik üreticiler, üyelik gelirlerinin %90’ını kendilerine ayırıyor ve farklı bağlılık düzeylerindeki hayranlara hitap etmek için avantajlarını çeşitli kademeler ve fiyatlandırma seçenekleri halinde paketleyebiliyor. Bu programdan yararlanabilmek için podcast yayıncılarının programlarını Spotify for Creators veya Megaphone üzerinde barındırması, en az 100 saatlik dinleme süresi, 100 dinleyici veya izleyiciye sahip olması ve en az üç yayınlanmış bölümün bulunması gerekiyor.

Hayranlar, programın Spotify sayfasında tanıtılan üyelik seçeneklerini görecek ve buradan abone olup ödeme yaparak özel içeriğe anında erişebilecekler. (Şirket, üyeliklerin uygulama içi satın alımlar yoluyla değil, web üzerinden satın alınacağını belirtiyor.)

Lansman aşamasında “The Adam Friedland Show”, “Making Sense with Sam Harris”, “Shawn Ryan Show”, “The Sculpt Society”, “Two Hot Takes” gibi programların yanı sıra, ağındaki 12 programa üyelik hizmeti sunan YMH Studios da yer alıyor.

Üyelikler, reklamcılık ve Spotify Ortak Programı gibi diğer Spotify gelir elde etme araçlarının yanı sıra, tanıtımlar, ücretsiz deneme sürümleri ve analizler gibi içerik üreticilerin kitlelerini büyütmelerine yardımcı olan özelliklere de ekleniyor. Spotify, içerik üreticilerin yakında hayranlarına üyelik rozetleri ve hoş geldiniz videoları da sunabileceklerini belirtiyor.

KAYNAK: Spotify Newsroom

Okumaya devam et

En son